Biến đổi khí hậu: 

Thảm họa sánh ngang vũ khí hạt nhân và thiên thạch lao vào Trái đất

 

Các chuyên gia khí tượng thế giới đánh giá, biến đổi khí hậu sánh ngang với thảm họa vũ khí hạt nhân và thiên thạch lao vào Trái đất. Tất cả đều tiềm ẩn nguy cơ kết liễu mọi sinh vật sống trên hành tinh mà chúng ta đang sống.

Biến đổi khí hậu sánh ngang với thảm họa vũ khí hạt nhân và thiên thạch lao vào Trái đất. (Ảnh minh họa từ Internet)

 Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) và Cục Quản lý Đại dương Khí quyển Mỹ (NOAA) nhận định, kỳ “siêu El Nino” năm 2015 đã biến năm kế tiếp (2016) trở thành năm nóng kỷ lục trong lịch sử.

Hiện tượng El Nino kéo theo loạt thảm họa thời tiết như nắng nóng, bão, lũ lụt đã và đang khiến hàng nghìn người thiệt mạng, tổn thất về của lên đến hàng trăm tỷ USD.

Những thảm họa thời tiết trên thế giới

Trong những năm vừa qua, khắp các châu lục trên thế giới đều phải hứng chịu những thảm họa thời tiết khủng khiếp mà hệ quả của nó khiến con người phải trả giá bằng mạng sống của chính mình.

Tính riêng năm 2015, năm xảy ra kỳ “siêu El Nino”, có 1.200 người Pakistan chết vì sốc nhiệt và mất nước trong khi đó, tại Ấn Độ có 2.500 người chết vì nắng nóng.

Chưa kể, trận lũ lụt Sindh năm 2011 tại Pakistan khiến 434 người dân thiệt mạng, 5,3 triệu người và 1.524.773 căn nhà bị tàn phá.

Trận lũ lụt Sindh năm 2011 tại Pakistan khiến hàng triệu ngôi nhà bị tàn phá, gần 6 triệu người thương vong. (Ảnh: Sindh Weather Portal – SWP).

Tại châu Phi, đợt hạn hán tồi tệ năm 2010 đã khiến 10 triệu người lâm vào cảnh đói nghèo trầm trọng. Hàng triệu hộ gia đình bị mất mùa và gia súc.

Còn tại Nam Mỹ, trận lũ lụt và sạt lở đất đã khiến thủ đô của Brazil rơi vào cảnh tang thương chưa từng có trong lịch sử: Hơn 200 người bỏ mạng, hàng trăm người mất tích.

Trong khi đó, ở 2 cực của Trái đất, băng vẫn không ngừng tan chảy trong sự lo ngại của các chuyên gia thời tiết.

Riêng tại Việt Nam, theo số liệu của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chỉ trong năm 2016, nước ta đã phải hứng chịu hàng loạt hiện tượng thời tiết cực đoan như lốc xoáy, bão lũ, hạn hán, nắng nóng.

Trình bày và số liệu của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia.

Mặc dù đã được dự báo ít nhiều, thế nhưng, chưa bao giờ thế giới phải chứng kiến những hậu quả khủng khiếp từ sự “nổi giận của thiên nhiên”.  Tại bất kỳ nơi đâu trên Trái đất, con người đang phải chịu những tác động ghê gớm từ lốc xoáy, lũ lụt, cháy rừng, nắng nóng…

Mang tính chất nguy hiểm và quy mô rộng lớn, nhưng nhiều người vẫn cho rằng hiện tượng thời tiết cực đoan (ví dụ như El Nino hay La Nina) và biến đổi khí hậu (nguyên nhân chính là do con người gây nên) là hai vấn đề hoàn toàn riêng rẽ.

Bài viết dày công của 4 chuyên gia khí hậu hàng đầu thế giới đệ trình lên Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thuộc Liên Hợp Quốc năm 2016 sẽ cho chúng ta cái nhìn thấu đáo về một trong những vấn đề đang được quan tâm trên toàn cầu hiện nay: Biến đổi khí hậu.

Dưới đây là nhận định của 4 chuyên gia hàng đầu thế giới về khí hậu, cho chúng ta cái nhìn toàn cảnh về mối quan hệ giữa thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu:

Nhóm chuyên gia, tác giả của bài viết về mối liên hệ giữa thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu. (Ảnh: Soha)

Suốt một thời gian dài, nhiều nhà khoa học cho rằng hiện tượng thời tiết cực đoan thực chất chỉ là sự cộng hưởng với những dự báo trước về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, theo dõi những biểu hiện thất thường liên tục của thời tiết gần đây khiến các nhà nghiên cứu và người dân trên thế giới phải nhìn nhận lại vấn đề này.

Hiện tượng thời tiết cực đoan là một dấu hiệu rõ nét của biến đổi khí hậu?

Hiểu được nỗi trăn trở này, các nhà nghiên cứu của IPCC đã rất nỗ lực để truy tìm mối liên kết “mơ hồ” giữa thực trạng thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu.

Việc tập trung nghiên cứu sâu về thời tiết cực đoan được cho là sẽ đem lại những lợi  ích to lớn cho xã hội, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người và cơ sở hạ tầng.

Trong bản báo cáo đệ trình lên Liên Hợp Quốc của Ủy ban liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) năm 2012 có viết: “Biến đổi của khí hậu kéo theo hàng loạt các thay đổi bất thường về cường độ, tần suất, chu kỳ và thời gian của thời tiết cực đoan và các biến cố thời tiết”. Điều này đồng nghĩa , thời tiết cực đoan là biểu hiện của biến đổi khí hậu.

Xét về góc độ khoa học, Trái đất đang nóng lên vì khí thải nhà kính, hệ quả của việc nóng lên có thể thấy dễ dàng: Băng tan, nước biển dâng, nắng nóng khốc liệt, lũ lụt…

Tất cả chúng đều diễn tiến theo tần suất và mức độ lớn hơn rất nhiều so với thời kỳ tiền công nghiệp hồi thế kỷ 17, 18 – Thời kỳ con người chưa có nhiều hoạt động gây phát thải khí nhà kính ồ ạt.

Theo IPCC, hoạt động của con người là nguyên nhân gây biến đổi khí hậu. (Ảnh minh họa từ Internet)

Tốc độ chuyển biến của các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn ra nhanh và có xu hướng gia tăng mạnh khiến các phương tiện truyền thông ở một số quốc gia khó bắt kịp khả năng hiểu biết khoa học về mối quan hệ qua lại giữa biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan.

Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) đã từng công bố báo cáo khẳng định hoạt động của con người là nguyên nhân gây biến đổi khí hậu và cảnh báo về những hậu quả của hiện tượng Trái đất đang ấm dần lên (biểu hiện rõ rệt nhất về biến đổi khí hậu).

Thời tiết cực đoan và Biến đổi khí hậu

Trận mưa lớn gây lũ lụt tồi tệ ở Anh, làm thiệt hại 646 triệu USD hồi tháng 1/2014, đã khiến nguyên Thủ tướng David Cameron phải thốt lên, lũ lụt chính là hệ quả của biến đổi khí hậu.

“Biến đổi khí hậu làm tăng khả năng gây mưa lớn, từ đó khiến lũ lụt hoành hành triền miên ở nhiều nơi”, trích báo cáo thường niên gửi WMO của bà Susan Joy Hassol.

Thực tế là, việc nóng lên của Trái đất khiến nước ở các đại dương và sông ngòi bốc hơi dữ dội hơn, điều này dĩ nhiên dẫn đến việc sẽ có nhiều trận mưa lớn, gây lũ lụt trên diện rộng.

Tại Australia, mùa hè năm 2013 được ghi nhận là nóng nhất trong lịch sử quốc gia vùng châu đại dương. Nhiệt độ tăng cao không chỉ gây cháy rừng diện rộng ở vùng đông nam nước Úc mà còn gây lũ lụt tồi tệ ở vùng đông bắc. Giới khoa học nước này đã gọi mùa hè năm 2013 là “mùa hè giận giữ”.

Hạn hán, nắng nóng kéo theo nạn cháy rừng trên diện rộng đang xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới. Hệ quả là phát thải khí độc vào bầu khí quyển. (Ảnh: NBC News)

“Mùa hè nóng kỷ lục tại Australia năm 2013 là hệ quả từ các hoạt động của con người gây biến đổi khí hậu” , trích lời của Sophie Lewis, chuyên gia khí hậu học tại trường Đại học Quốc gia Australia.

Trận lụt kinh hoàng tại Anh năm 2014 và thảm họa kép cháy rừng và lũ lụt tại Australia năm 2013 mới chỉ là 2 trong rất nhiều biến cố thời tiết khiến cho các nhà khoa học nhận thấy mối liên hệ giữa thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu. Vì trong một hành tinh đang nóng dần lên, lũ lụt và nắng nóng là 2 biểu hiện rõ ràng nhất, tác động khủng khiếp nhất đến chính con người chúng ta.

“Tuy nhiên, không chỉ dừng ở lũ lụt và nắng nóng, hiện nay, các biến cố thời tiết đang tăng lên mức báo động”, trích lời của chuyên gia khí hậu thuộc WMO Patrick Luganda.

Báo cáo năm 2012 của IPCC đệ trình lên Liên Hợp Quốc có đoạn: “Thời tiết cực đoan hay các biến cố thời tiết là hệ quả của biến đổi khí hậu, trong đó, những hoạt động của con người góp đến 90% gây biến đổi khí hậu”.

Trên thực tế, nhiều người vẫn nghĩ, những hệ lụy của thời tiết cực đoan đến từ cơn tức giận của tự nhiên chứ không phải do bàn tay con người gây nên.

Thời tiết cực đoan có phải là hệ quả của biến đổi khí hậu hay không?

Trong khi chúng ta đang loay hoay đi tìm định nghĩa, thì những hệ quả tính bằng mạng sống của hàng triệu người vẫn đang hàng năm diễn ra: giông bão, lũ lụt, hạn hán, nắng nóng rồi bão tuyết, cháy rừng…

Trong một cuộc họp với Ủy ban An ninh Liên bang Nga năm 2010, Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev từng nói: “Khi cả thế giới nói về biến đổi khí hậu, khái niệm tưởng đâu xa xôi, thì chính chúng ta đang phải đối mặt với hiện tượng toàn cầu này. Nắng nóng tại miền Trung mát mẻ, gây hạn hán và cháy rừng – Đó là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử nước Nga!”

Chính chúng ta chứ không ai khác, không phải “thế lực” tự nhiên nào khác, đang khiến cho Trái đất ngày càng quá tải và khác thường. (Ảnh: Đại học Stanford)

Chúng tôi (4 chuyên gia tác giả) nhận thấy rằng, nếu con người chúng ta cứ luôn đổ lỗi cho tự nhiên gây nên hàng loạt các thảm họa tồi tệ mà không nhận ra rằng chính những hoạt động sinh sống của chúng ta góp phần rất lớn gây biến đổi khí hậu thì việc nâng cao ý thức của mỗi người (nhằm làm giảm phần gây biến đổi khí hậu) sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Vì chính chúng ta chứ không ai khác, không phải “thế lực” tự nhiên nào khác, đang khiến cho Trái đất ngày càng quá tải và khác thường. Để rồi, lại chính con người và thế hệ tương lai đang phải chịu những hệ quả khôn lường từ thời tiết.

Việc nghiên cứu của giới khoa học cho thấy mỗi liên hệ giữa thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu phải được phổ biến rộng rãi cho tất cả mọi người. Ý thức cộng đồng phải được nâng cao.

Đến khi đó, ngay cả việc nhỏ nhất như không vứt rác bừa bãi cũng góp phần làm giảm tác động xấu đến môi trường.

Các nhà khoa học khí tượng trên thế giới phải có những dự báo sớm hơn về thời tiết và tình hình biến đổi khí hậu của Trái đất, để từ đó đưa ra những nhận định chính xác nhằm giảm nhẹ nguy cơ thiệt hại về con người và vật chất; đồng thời kịp đề ra những biện pháp ứng phó với thiên tai.

WMO hiện đang cấp thiết đưa ra các giải pháp tốt hơn trong cuộc chiến của con người với thời tiết.

Theo Soha

Người quân tử luôn có 9 điều suy tư, 5 điều hổ thẹn và 3 niềm vui sống

 

Người quân tử sống ở đời có 9 điều thận trọng suy tư, 3 niềm vui sống, 5 điều hổ thẹn và 3 cái đức lớn. Dù ở hoàn cảnh nào, người quân tử đều trước sau như một, giữ vững bản thân theo lời dạy của thánh hiền.

Người quân tử như hoa lan mọc trong rừng, tỏa hương thơm ngay cả khi không có ai xung quanh thưởng thức. (Ảnh: hfmcwu.date)

Khổng Tử đã từng nói: “Hoa lan mọc trong rừng, tỏa hương thơm ngay cả khi không có ai xung quanh thưởng thức. Tương tự như vậy, người có nhân cách cao quý sẽ không để cảnh nghèo làm nhụt chí tu Đạo và xây dựng uy đức”.

Người quân tử luôn hiểu chân nghĩa của cuộc đời. Dù trong hoàn cảnh nào, họ luôn tôn trọng các chuẩn mực đạo đức trong việc làm và tự kiểm soát bản thân bằng cách tuân theo những lời dạy của các bậc thánh hiền.

1. Quân tử có 9 điều suy tư

Khổng Tử nói: “Quân tử cửu tư: Thị tư minh, thính tư thông, sắc tư ôn, mạo tư cung, ngôn tư trung, sự tư kính, nghi tư vấn, phẫn tư nan, kiến đắc tư nghĩa”. Nghĩa là người quân tử có chín điều phải thận trọng suy tư: Lúc nhìn suy nghĩ cho phân minh, lúc nghe suy nghĩ cho thông suốt, sắc mặt giữ ôn hòa, thái độ giữ cung kính, ngôn từ giữ sự thành tín, làm việc cho nghiêm cẩn, có sự nghi hoặc thì phải hỏi, trước khi phẫn nộ phải nghĩ phẫn nộ sẽ làm khó xử, gặp lợi phải suy nghĩ xem mình có xứng đáng hay không.

“Thị tư minh, thính tư thông”: Ở đây không phải là chỉ là về hai con mắt và lỗ tai khi nhìn, quan sát, nghe ngóng về điều gì đó phải rõ ràng, thông suốt. Mà là còn nói về phương diện tinh thần, khi tiếp nhận bất kể một điều gì thì cần phải suy xét rõ ràng minh bạch.

Ví dụ như sau khi nghe người khác nói, thì cần phải đắn đo suy nghĩ, cho nên dân gian có câu “lời đồn không có ý nghĩa với bậc trí giả”, những lời nghe được phải dùng trí tuệ mà phán đoán.

“Sắc tư ôn, mạo tư cung”: Là chỉ sắc mặt, thái độ luôn phải ôn hòa, cung kính. Theo cách nói hiện đại thì là không để lộ ra thần khí, thái độ đối đãi với mọi người, chỗ nào cũng phải cung kính, cung kính cũng không phải cứng nhắc, mà là xuất phát từ thành tâm thành ý.

“Ngôn tư trung, sự tư kính, nghi tư vấn”: Tức lời nói phải có tín nghĩa, không nói lời thị phi, nói được làm được. Trong công việc thì phải có tinh thần trách nhiệm. Khi có vấn đề nào đó chưa hiểu thì nhất định phải tìm hiểu, tìm ra được đáp án chính xác.

“Phẫn tư nan”: Từ “phẫn” ở đây là phẫn nộ, là khi cảm xúc bị kích động. Khi ta làm việc gì, xử lý vấn đề gì mà trong trạng thái “kích động”, thì rất dễ mang lại rắc rối, hậu quả khôn lường, vì thế khi ta “phẫn” thì điều duy nhất nên làm là tĩnh lại.

“Kiến đắc tư nghĩa”: Tức là, đối với các chủng lợi ích, khi ta có thể nắm giữ chúng ở trong tay, thì phải suy xét kỹ lưỡng, lấy chúng liệu có hợp lý, có phù hợp với đạo nghĩa hay không.

9 điều trên, hoàn toàn là nói về vấn đề tư tưởng. Trong cuộc sống, chúng ta cần dùng luân lý đạo đức làm tiêu chuẩn để đối đãi với mọi người cũng như với công việc.

Người quân tử xử sự phù hợp đạo nghĩa, trên không thẹn với trời, dưới không phụ người, không hổ thẹn với lương tâm của mình, vì thế nội tâm luôn đạt được an bình. (Ảnh: wanhuajing)

2. Quân tử có 3 loại niềm vui cuộc sống

Niềm vui thứ nhất: Cha mẹ đều khoẻ mạnh, anh chị em không ai có bệnh tật họa nạn gì, tự mình có thể hoàn thành được chữ hiếu.

Niềm vui thứ hai: Xử sự phù hợp đạo nghĩa, trên không thẹn với trời, dưới không phụ người, không hổ thẹn với lương tâm của mình, vì thế nội tâm luôn đạt được an bình.

Niềm vui thứ ba: Quân tử thông qua truyền đạo, mà tìm kiếm được niềm vui, mang đạo lý của quân tử truyền đi khắp nơi, nhờ đó mà có thể giáo dưỡng ra những nhân tài ưu tú trong thiên hạ, đồng thời cũng tạo phúc cho xã hội.

3. Quân tử có 5 điều hổ thẹn

Có chức vị mà không có tiếng nói, là nỗi hổ thẹn của quân tử.

Có ngôn nhưng không có hành, là nỗi hổ thẹn của quân tử.

Được mà không mất, là nỗi hổ thẹn của quân tử.

Đất thừa mà dân không no đủ, là nỗi hổ thẹn của quân tử.

Mọi người đều nhau, riêng phần mình được nhiều hơn, là nỗi hổ thẹn của quân tử.

4. Quân tử có 3 cái đức

“Quân tử tam đức” chính là: Nhân giả bất ưu, trí giả bất hoặc, dũng giả bất cụ.

“Nhân giả bất ưu”, chỉ luôn dùng trái tim nhân hậu, khoan dung đối đãi với người và sự việc ở xung quanh mình. Dùng thái độ đạm bạc, rộng rãi đối đãi với những “3 chìm 7 nổi” của cuộc đời, sau cơn mưa trời lại bừng sáng. Như vậy thì bất cứ chuyện gì cũng không thể tước đoạt được niềm vui của ta.

“Trí giả bất hoặc”, là nói nếu như nắm rõ hết thảy cơ chế của sự vật trong lòng bàn tay, thì trong bất kỳ thời điểm nào, bất kỳ biến cố nào, chúng ta cũng không e ngại, không sợ sự cố phát sinh.

Lúc bình thường chúng ta phải luôn ở trạng thái sẵn sàng cao nhất, ví dụ như trước khi bạn đi thi đã có chuẩn bị ôn tập rất kỹ càng thì sẽ không lo lắng thi rớt. Nếu như chính mình cũng không biết tại sao lại như vậy, thì chính là đang lạc bước tìm đường trong đêm tối.

“Dũng giả bất cụ”, ở đây không là cái dũng vô mưu, mà là cái dũng có “trí” có “nhân”. “Nhân” tạo ra ý chí, “trí” giúp ta có năng lực lý giải sự vật, sự việc một cách chính xác. Dũng giả trong xã hội hiện nay chính là người chiến thắng.

Lê Hiếu biên dịch

Học cách chấp nhận là một bước tiến lớn để trưởng thành

 

Cuộc sống này, sẽ không ai để tâm tới sự uất ức của bạn, không ai để ý đến nỗi thất vọng của bạn. Vậy nên, khi đối diện với thực tế, phải học cách chấp nhận rằng, mọi thứ không phải sẽ đều như ý muốn…

Nếu như bạn không thể thay đổi được sự thật, vậy thì hãy học cách chấp nhận nó. (Ảnh: blog.daum)

Nếu như bạn không thể thay đổi được sự thật, vậy thì hãy học cách chấp nhận nó. Khi ai đó thất tín với bạn, bạn buông lời chỉ trích thì liệu có thể thay đổi được gì hay không? Đương nhiên không thể! Vậy thì hãy tiếp nhận nó, coi đó như một bài học.

Khi có người lừa gạt bạn, bạn vạch trần họ thì liệu có thể thay đổi được sự thật rằng họ đã lừa bạn hay không? Không thể! Vậy thì hãy chấp nhận nó, chấp nhận thực tế rằng, vì bạn có giá trị, nên người khác mới bỏ công lừa gạt.

Khi ai đó nói xấu bạn, bạn tranh luận với họ liệu có thể rửa sạch ác ý của họ dành cho bạn hay không? Không thể! Vậy hãy chấp nhận nó. Cuộc sống không thể vừa mắt tất cả mọi người cho được, người nói lời ác, thì tai họ sẽ nghe thấy đầu tiên.

Khi người thân yêu của bạn đã rời xa mãi mãi, bạn than trời trách đất liệu có thể mang họ quay trở lại hay không? Tất nhiên là không thể! Vậy hãy chấp nhận hiện thực tàn khốc đó, cuộc sống là như vậy, có đoàn tụ thì có ly tán, có hợp ắt có tan.

Ở đời, không có sự tình nào là thực sự khó khăn, chỉ có cái tâm này đang gây cản trở. Thống khổ, trắc trở, lừa gạt, hãm hại, yêu và hận… chẳng qua chỉ là một quá trình. Nắm bắt được hiện tại hay nắm bắt tương lai rốt cuộc cũng là một quá trình như thế.

Điều bạn mong chờ có phải là ngày mai tươi sáng không? Nhưng ngày mai thực sự sẽ tốt đẹp hơn sao? Ngày mai bạn sẽ thực hiện được ước mơ của mình sao? Chỉ có yên lặng, kiên nhẫn chờ đợi, ngày mai nhất định sẽ càng thêm tươi đẹp.

Tỉnh táo lại suy nghĩ một chút, thực ra mỗi một lần đau khổ, chính là một lần trưởng thành. Sống một ngày, chính là có phúc một ngày, cần phải trân quý.

Đôi khi ta khóc vì không có giày để đi, nhưng nghĩ lại, còn có rất nhiều người không có đôi chân để đứng. Vậy nên, thà rằng chính mình tha thứ cho người khác, cũng đừng chờ người khác đến tha thứ cho mình.

Thế giới vốn không thuộc về bạn, vậy nên bạn không cần phải từ bỏ nó, điều cần vứt bỏ chính là hết thảy những chấp nhất.

Người khác có thể hãm hại chúng ta, đánh chúng ta, phỉ báng ta. Thế nhưng chúng ta không thể vì vậy mà căm hận họ. Tại sao?

Chúng ta nhất định phải bảo trì được sự thiện lương và nội tâm thanh tịnh, bởi vì lương thiện là bản tính nguyên sơ của mỗi con người, “nhân chi sơ, tính bổn thiện”. Làm người thì không thể chọn con đường trở thành kẻ ác, người ác tất sẽ có báo ứng.

Trong chuyện tình cảm, bạn nhất định phải nhớ lấy, cần nhẫn nại và bao dung đối với khuyết điểm của đối phương. Trên thế giới không có cuộc hôn nhân nào hạnh phúc trọn vẹn, hạnh phúc chỉ đến từ sự tha thứ và tôn trọng lẫn nhau.

Cuộc sống thoải mái, không phải là ta có được càng nhiều, mà là ta ít so đo tính toán; không phải tiền tài có rất nhiều, mà là nhu cầu càng ít. Sống trong tiếng vỗ tay của người khác, là chịu không ít những thử thách của người đời.

Kỳ thực, không phải vì bạn khiến tôi phiền não, mà là tôi đã đem lời nói và hành động của bạn gây phiền não chính mình.

Cảm tạ trời xanh vì những thứ ta có, cũng cảm tạ trời xanh vì những thứ ta không có. Mọi thứ trên đời, đến là ngẫu nhiên, đi là tất nhiên, cho nên bạn phải “tùy duyên bất biến, bất biến tùy duyên”. Người khác vĩnh viễn đúng, ta vĩnh viễn sai, vậy thì làm sao có thể còn phiền não.

Nhất mực chờ mong người khác hiểu mình, chi bằng tự mình hiểu lấy mình. Đối với thực tế bất biến, ngoài việc chấp nhận số phận ra, thì không có phương pháp xử lý nào tốt hơn thế.

Con người sở dĩ thống khổ chính là ở chỗ theo đuổi những thứ phù phiếm, xa vời. Buông được nhiều bao nhiêu, chính là sẽ bớt đi thống khổ bấy nhiêu. Đừng nói rằng người khác khiến bạn đau khổ, hãy nói rằng bản thân mình tu dưỡng chưa tới nơi. Vận mệnh đã được đặt vào tay bạn rồi, thành hay bại phụ thuộc vào chính bạn mà thôi.

Tuệ Tâm biên dịch 

Càng lớn càng hiểu ra, yêu hay không yêu chỉ là thứ yếu, quan trọng là…

Con người càng lớn tuổi càng thấu hiểu rằng, yêu hay không chỉ là thứ yếu, sống chung với nhau mà không mệt mỏi mới là trọng yếu nhất.

Lớn tuổi rồi mới biết được, giữa 2 vợ chồng điều cần thiết là sống không cảm thấy mệt mỏi. (Ảnh: GreatDaily)

Một buổi tối, cha tôi vừa hút thuốc vừa nhâm nhi ly rượu cùng tôi nói chuyện phiếm, còn mẹ tôi đang canh nồi áp suất bốc hơi nghi ngút. Cha tôi nhìn về phía chiếc nồi, tự nhiên dập tắt điếu thuốc chạy tới đeo đôi găng tay, rồi bê nồi áp suất đổ đậu phộng ở trong đó ra ngoài, đặt cái nồi sang một bên, mẹ tôi liền cầm lấy mang đi cọ rửa.

Cha tôi ngồi trở lại vị trí ban đầu, châm điếu thuốc vừa hút dở, tiếp tục cùng tôi ngồi trò chuyện. Cha mẹ tôi không nói với nhau câu nào, mỗi người mỗi việc.

Đột nhiên, tôi cảm giác thấy trong nhà phảng phất một bầu không khí vô cùng thoải mái, khiến cho toàn thân dễ chịu không nói nên lời. Tôi cười nói: “Trước đây hai người đã ăn ý như vậy rồi sao?”

Cha tôi cười cười: “Lớn tuổi rồi mới biết được, giữa 2 vợ chồng điều cần thiết là sống không cảm thấy mệt mỏi. Hai người muốn sống cùng nhau lâu dài, yêu hay không yêu chỉ là thứ yếu, không mệt mỏi mới là trọng yếu”.

Tôi suy tư một chút, dí dỏm nói: “Cha à, cha đã ngộ đạo rồi sao?”. Cha tôi uống một hớp rượu: “Đáng tiếc là hiểu ra được quá muộn, ta với mẹ con đã cãi vã hơn nửa đời người, ngẫm lại trước kia thực sự không nên như thế”.

Tình yêu ngọt ngào là sự thấu hiểu

Tình yêu ngọt ngào là sự thấu hiểu. (Ảnh: Pinterest)

Vào một buổi tối, trên chuyến tàu điện cuối cùng, tôi có gặp một đôi vợ chồng trẻ. Hai người trông cũng bình thường, đang nắm tay nhau bước lên xe. Họ đi về phía chiếc ghế trống, nhưng chỉ đủ chỗ cho một người ngồi.

Hai người không nói không rằng, bắt đầu chơi trò “kéo búa bao” để phân định thắng thua. Cuối cùng cô gái thua cuộc, chàng trai tươi cười đắc ý, nhưng lại nhường chỗ cho cô gái ngồi. Cô gái vui vẻ, mỉm cười nhìn chàng trai.

Toàn bộ quá trình diễn ra trong im lặng, nhưng lại ấm áp trong lòng. Tôi nhìn đi nhìn lại, trong đầu tưởng tượng ra khung cảnh của một bộ phim rất lãng mạn, dịu dàng và ấm áp.

Trên đời này, có một số người chọn cách nói yêu thương thầm lặng, khiến cho người ta cảm thấy tình yêu thật sự ngọt ngào. Nhưng cũng có rất nhiều đôi yêu nhau, lại khiến người ta cảm thấy chán ngán.

Nhiều người yêu nhau, luôn đặt tình yêu ở ngoài miệng, bất kể thời gian địa điểm, luôn hy vọng đối phương dùng ngôn ngữ, dùng hành động, dùng lễ vật để chứng minh tình yêu, rồi coi đó là tình yêu sâu đậm.

Tình yêu như vậy, sẽ khiến cho đối phương cảm thấy mệt mỏi. Dù rằng khi ở cùng một chỗ thì cười cười nói nói, thế nhưng vừa xa nhau một giây liền cảm thấy như trút được gánh nặng.

Trên đời có quá nhiều sự chia ly, không phải vì không yêu, mà là vì mệt mỏi

Trên đời có quá nhiều sự chia ly, không phải vì không yêu, mà là vì mệt mỏi. (Ảnh: Funfate.com)

Đôi khi tôi cảm thấy, con người sống mệt mỏi, không phải trên thân thể mệt mỏi, mà là tinh thần mệt mỏi.

Có một lần, tôi và người bạn trở về nước trên cùng một chuyến bay. Bạn gái của anh ta là người đa sầu đa cảm. Ở phi trường hai người bịn rịn không rời, lưu luyến không muốn xa nhau. Tôi ở bên cạnh nhìn cũng hơi thấy khó chịu, nhưng cũng cảm thấy tình cảm của hai người thật sâu đậm.

Ai ngờ, vừa ngồi lên máy bay, người bạn học bỗng thở phào nhẹ nhõm, còn buột miệng than rằng: “Sao lại cảm giác mệt mỏi thế chứ!”. Tôi không biết anh ta thật sự mệt mỏi, hay là dùng quá nhiều sức lực vào chuyện tình yêu, khi mọi thứ vượt quá giới hạn thì sẽ gây mệt mỏi.

Tôi từng gặp một số người, đã cùng bọn họ hàn huyên và làm rất nhiều chuyện mà theo người khác là chuyện rất thú vị. Thế nhưng không hiểu sao, tôi luôn có cảm giác không đúng, giống như một con muỗi trong im lặng mà hút đi nguyên khí của mình…

Hai người ở bên nhau, quan trọng nhất là cảm thấy không mệt mỏi. Chính điều đó có thể xóa tan đi những thứ bất hảo trong tư tưởng, xóa đi sự lạnh nhạt trong tâm, không còn nỗi lo sợ bất an, cũng không còn cảm thấy nhìn không vừa mắt. Những thứ khiến tinh thần mệt mỏi đã không còn, vậy thì quãng đời còn lại có thể thảnh thơi mà vui sống.

Tuệ Tâm biên dịch

  Phương pháp giúp trí nhớ.

Bài viết của hai bác sĩ Mehmet Oz và Michael Roizen.

Đôi lúc, bạn có cảm giác mất trí nhớ tạm thời nên chẳng biết mình đang và cần làm gì? Càng lớn tuổi, con người càng hay quên.

Đó là lý do bạn nên quan tâm, chăm sóc cho "bộ nhớ" của mình từ bây giờ.

Trí nhớ và hoạt động trí tuệ nói chung là chức năng thần kinh cao cấp của con người. Ở mỗi người, trí nhớ lại có những phương thức hoạt động phù hợp với hoàn cảnh nghề nghiệp, gia đình, vị thế xã hội của họ.

Trí nhớ ngắn hay dài hạn đều phụ thuộc vào não bộ.

 

Người ta phân biệt hai loại trí nhớ ngắn hạn và dài hạn. Trí nhớ ngắn hạn là khả năng lưu giữ những thông tin mới tiếp nhận trong vài giây, trước khi nó được củng cố để giữ lại lâu dài. Trí nhớ dài hạn là quá trình lưu giữ các thông tin tiếp nhận được và con người có thể nhớ tới chúng sau một thời gian.

Dù ngắn hay dài hạn, việc hình thành và duy trì trí nhớ đều trông cậy vào một khu vực nằm sâu trong não bộ, gọi là vùng hippocampus. Bên cạnh nó là vùng hạnh nhân (amygdala), tạo cảm xúc, in dấu những ký ức của mỗi người. Lớp ngoài của võ não lưu giữ trí nhớ dài hạn ở những khu vực khác nhau nhờ những loại hình thông tin đa dạng như ngôn ngữ, cử chỉ, cảm giác...

 

Để những vùng nói trên hoạt động hiệu quả, các động mạch nuôi não phải thông suốt để não có đủ ô-xy, năng lượng, các chất dẫn truyền thần kinh không thiếu hụt và các "khớp thần kinh" (synase) được bảo tồn.

Tuy nhiên, trong thực tế, những điều kiện đó dễ bị xâm hại do tác động của nhiều yếu tố, khiến chúng ta sa sút trí tuệ, mất trí nhớ, bị bệnh Alzheimer, Parkinson...

Những phương pháp cải thiện trí nhớ hiệu quả: 

Kẻ thù nguy hiểm nhất của trí nhớ là stress. Trong gia đình cũng như ngoài xã hội, mọi người đều chịu nhiều áp lực. Không ít người bị stress trầm trọng khiến cơ thể phóng thích nhiều cortisol (hormone stress), làm tổn thương vùng hippocampus.

Mặt khác, stress còn làm giảm, thậm chí mất tập trung. Ngoài ra, cortisol còn thúc đẩy việc sản xuất insulin, ngăn không cho vùng hippocampus sử dụng đủ đường huyết để não có năng lượng cho việc ghi nhớ. Hơn thế stress còn gây khó khăn cho việc "truy cập" ký ức đã được lưu giữ. 

 

Dưới đây là các cách giúp cải thiện trí nhớ.

1.Hóa giải stress bằng phương pháp thiền hay yoga. Đây là cách gỡ bỏ các áp lực, làm giãn tâm thần, tăng khả năng tập trung... Ngoài ra, bạn có thể luyện tập thể lực ngoài trời như bơi lội, đi bộ, đạp xe, tập aerobic... Hoạt động thể lực chính là biện pháp đốt cháy stress, vì chúng cho tim tăng cung lượng máu tới não và các phủ tạng, khiến tinh thần phấn chấn, sảng khoái. 

2.Tập thể dục cho não bằng cách đọc sách, báo, lướt các trang web lành mạnh và bổ ích. Đồng thời, bạn nên chơi các trò chơi trí tuệ như ô chữ, cờ tướng (hoặc cờ vua), học ngoại ngữ hay chơi một loại nhạc cụ nào đó... Cách này làm tăng lượng ô-xy tới não, thúc đẩy quá trình dịch chuyển từ bộ nhớ ngắn hạn sang dài hạn. 

3.Một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, nhiều rau, trái cây, giúp tăng cường các chất dinh dưỡng như lecithin (có trong dầu đậu nành, trứng, lạc, mầm lúa mạch, gan), vitamin C (trong cam, chanh, rau, quả) và các vitamin nhóm B (trong gan, thận, thịt nạc, sữa, yoghurt). Tất cả các chất này hỗ trợ cho việc sản xuất chất dẫn truyền thần kinh acetylchline.

Các a-xít béo omega-3 như DHA được coi là "thức ăn của não".. Chúng có nhiều trong các loài cá biển vùng nước lạnh như cá hồi, các trích... giúp bù đắp một lượng đáng kể chất xám của não. Chất béo trong não làm thành các màng tế bào và giữ vai trò quan trọng trong hoạt động sống còn của tế bào não. Các nơ-ron thần kinh cũng rất giàu a-xít béo omega-3 còn giúp cân bằng xảm xúc lành mạnh và tâm trạng tích cực ở người cao tuổi. DHA cũng là thành phần chính của các "khớp thần kinh".

 

Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy, các chất chống ô-xy hóa từ rau, trái cây, các quả mọng (mâm xôi), khoai lang, cà chua, bông cải xanh, củ cải đường, cam, nho, quả cherry, kiwi, gấc... làm giảm đáng kể nguy cơ suy giảm trí nhớ di chứng trung hòa hoặc vô hiệu hóa các gốc tự do. Ngoài ra, các chất chống ô-xy hóa còn cải thiện dòng chảy ô-xy qua cơ thể và não.

Với những người cao tuổi, chế độ ăn hạn chế năng lượng xem ra rất hữu ích. Họ sẽ tránh được các nguy cơ thừa cân, béo phì, dẫn tới những bệnh mạn tính như cao huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch... Chúng không những đe dọa khả năng ghi nhớ mà cả sinh mạng người cao tuổi.

 

Não có chừng 50% nước cho nên bạn phải uống đủ nước (1.500-2.000ml mỗi ngày) để thủy hợp (hydrate hóa) não dễ dàng. Thiếu nước hoặc mất nước nhẹ có thể làm gia tăng hormone stress, khiến não bị tổn thương, giảm thiểu trí nhứ. Bạn có thể uống nước sôi để nguội hoặc nước trà. Trong trà có nhiều chất tăng thư giãn tâm thần, tăng sự lanh lợi, hoạt bát... Thế nhưng, bạn cần tránh uống trà đặc vào buổi tối vì có thể dẫn đến mất ngủ.

Mỗi ngày, bạn nên uống một đến hay ly rượu vang đỏ. Chúng có tác dụng làm giãn nở mạch máu. Các chất chống ô-xy hóa trong rượu còn bảo vệ tế bào não, qua đó cải thiện trí nhớ của bạn. Tuy nhiên, không nên lạm dụng rượu vì uống nhiều làm tăng cholesterol, nguy cơ xơ vữa động mạch và cản trở dòng máu tới não. Các nghiên cứu của Đại học Harvard, Mỹ, đã chứng minh, người lạm dụng rượu thường kém tập trung. Khi tham gia những thử nghiệm về nhận thức, họ kém hơn hẳn những người uống rượu vang có chừng mực. 

 

4.Phải tạo được giấc ngủ tốt để giúp não củng cố trí nhớ ngắn hạn cũng như dài hạn. Nghiên cứ của Đại học Lubeck , Đức, đã cho thấy sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề có liên quan mật thiết đến giấc ngủ đầy đủ của mỗi người. Chứng mất ngủ hay chứng ngừng thở khi ngủ làm cho người ta mệt mỏi nên không thể tập trung.

 

5.Kiểm soát tốt những căn bệnh mãn tính như cao huyết áp, đái tháo đường... cũng là một giải pháp hữu hiệu để tăng cường trí nhớ. 

 

6.Lối sống tích cực, lạc quan, cởi mở có tác động rất lớn trong việc giảm thiểu nguy cơ trầm cảm, nhất là đối với phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh và những người lớn tuổi. Đồng thời, cách này còn cải thiện đáng kể trí nhớ và các hoạt động trí tuệ nói chung. 

Nguyễn Minh Tâm dịch.

Sáu Bước Đơn Giản Để Giữ Đầu Óc Minh Mẫn 

Phúc trình mới nhất của chính phủ cho biết rằng thuốc bổ (supplements), hay thuốc chữa bệnh không giúp gì được cả trong việc ngăn ngừa bệnh Alzheimer, tức là bệnh mất dần trí nhớ, bệnh lú lẫn. Đây là căn bệnh nhiều người già bị vướng phải, giống như trường hợp của cựu Tổng thống Ronald Reagan.
Nhưng nếu chúng ta đọc thật kỹ phúc trình của chính phủ, để ý đến những dòng chữ nhỏ, chúng ta sẽ tìm thấy được nhiều thông tín hữu ích trong việc gìn giữ những tế bào chất xám trong đầu không bị lão hoá.
Sự thực được báo cáo này đưa ra cho chúng ta thấy là không có hồ sơ bằng chứng nào cho biết thuốc chữa bệnh, hay thuốc bổ đem lại ích lợi cho việc chống lại căn bệnh quái ác này. Nhưng ngược lại, phúc trình đó lại đưa ra những bằng chứng rõ ràng là nếu chúng ta chịu khó tập thể dục, tỏ ra năng động, ăn uống lành mạnh, giữ cho áp huyết thấp để máu có thể đưa lên não dễ dàng, chúng ta sẽ ngăn ngừa được bệnh mất trí nhớ.
Bản phúc trình không giải thích vì sao. Nhưng chúng tôi sẽ phân tích cho độc giả biết rõ: Không phải mọi hiện tượng mất dần trí nhớ- dementia- đều trở thành bệnh Alzheimer. Nhưng đầu óc của chúng ta trở nên cùn lụt khi lớn tuổi là do ảnh hưởng gộp của nhiều yếu tố khác nhau. Yếu tố chính là óc của chúng ta không nhận đủ máu đưa lên đầu, vì mạch máu bị tắc nghẽn, hay bị hở, gọi chung là vascular dementia..Trong cả hai trường hợp đều khiến cho trí nhớ của chúng ta trở nên yếu kém, sự suy nghĩ của chúng ta trở nên loạng quạng (fuzzy), hậu quả bởi việc óc của chúng ta không nhận đủ dưỡng khí (oxygen) và đường (blood sugar).

Nhiều bệnh nhân của căn bệnh Alzheimer không ít thì nhiều đều vướng phải tình trạng vascular dementia. Những trở ngại khi suy nghĩ mà các cụ già gặp phải phần lớn vì máu không đưa lên đầu dễ dàng. Chúng ta có thể ngăn ngừa những rắc rối này, hay sửa chữa những trục trặc đó bằng cách giữ cho mạch máu dẫn máu lưu thông lên não bộ đuợc thông tuông dễ dàng.
Phòng bệnh là biện pháp chúng ta nên làm sớm. Điều này có nghĩa là chúng ta cần làm những gì để giúp máu bơm lên đầu dễ dàng. 

1- Mỗi ngày đi bộ, ít nhất 10,000 bước đi: Hoạt động thể lực giúp máu chạy đều lên óc. Phân bón tự nhiên cho não bộ chính là máu đưa lên đầu. Mỗi ngày ráng bước đi khoảng 10,000 buớc chân, bằng cách này hay cách khác để máu từ tim đi lên đầu. Các nghiên cứu khoa học cho thấy các cụ già trên 65 tuổi chịu khó tập thể dục ít nhất ba lần một tuần tránh được một phần ba rủi ro vướng bệnh Alzheimer . Bạn có thể làm một trong những hoạt động sau đây tùy theo sở thích của mình: Đi bộ, Làm Vườn, hay Khiêu vũ. 

2- Ăn thực đơn có nhiều rau và hoa quả như người Hy Lạp: Rau tươi, trái cây tươi là thức ăn chính cho bộ óc. Trong hoa quả và rau có chứa chất "flovonoids" giúp tăng cường sức mạnh cho hệ thống ngăn ngừa độc tố. Trong một cuộc nghiên cứu nhóm đàn ông đàn bà thích ăn rau quả tươi, uống trà, cà phê, hay rượu nho, có nhiều chất flovonoids. Họ thường có não bộ hoạt động tốt hơn người không dùng rau quả tươi. Và sự suy sụp của não bộ tránh được tới 10 năm. Ngoài ra, nhiều cuộc nghiên cứu khác cho thấy mỗi tuần uống vài lần nước ép từ rau quả, sẽ giúp ngừa được 76% bệnh lú lẫn, hay mỗi ngày uống khoảng 900 mg thuốc bổ để thay thế rau, sẽ giúp tăng sự bén nhậy của trí óc, và giúp trẻ thêm được khoảng 3.5 tuổi. 
3- Hay ăn thực đơn của dân Địa Trung Hải: ăn uống hàng ngày giống thực đơn của người Ý và người Hy Lạp, gồm có rau tươi, hạt đậu (grain), dầu olive, cá, và các loại hạt (nuts) sẽ giúp áp huyết giữ ở mức tốt.
Ăn theo kiểu dân Địa Trung Hải sẽ giúp đầu óc minh mẫn sáng suốt tránh được bệnh Alzheimer khoảng 48%.
Cương quyết từ bỏ những thói hư, tật xấu như hút thuốc lá, và nghiện rượu. Thuốc lá chứa độc tố rất hại cho não bộ, vì thế người hút thuốc lá có nhiều rủi ro bị Alzheimer hơn người không hút thuốc đến 80%.
4- Đừng uống rượu mạnh quá độ. Đa số những người nghiện rượu đều vướng vào bệnh Alzheimer. Đàn bà chỉ nên uống rượu tối đa mỗi ngày một ly thôi. Đàn ông đuợc uống tới hai ly. Uống một chút rượu có lợi cho việc gìn giữ tế bào chất xám. Nhưng uống nhiều quá lại gây nguy hại cho đầu óc, 25% người bị bệnh mất trí nhớ dính líu đến nghiện rượu.
5- Ráng duy trì huyết áp ổn định ở mức thấp: Huyết áp cao có thể làm cho mạch máu trên đầu bị hở hay đứt. Chính vì vậy, các chuyên gia y tế nói rằng huyết áp cao là nguyên nhân của 50% trường hợp gây ra lú lẫn, hư trí nhớ. Chúng ta hãy ráng duy trì huyết áp ở mức thấp – lý tưởng là 115/75 - bằng cách ăn uống lành mạnh, tập thể dục hàng ngày, giữ trọng lượng thân thể thấp, đừng để lên cân, béo mập. Nên theo dõi mức đường trong máu. Bệnh tiểu đường, hay thậm chí sắp sửa bị tiểu đường cũng là dấu hiệu báo trước có thể bị hở mạch máu đầu, gây ra bệnh lú lẫn. Bệnh tiểu đường dễ làm các mạch máu nhỏ bị hở, và chảy máu trong não. 

6- Tránh đừng để bụng phệ: Vòng bụng ở tuổi trung niên to báo hiệu trước có thể bị vướng bệnh lú lẫn khi về già. Cuộc nghiên cứu theo dõi 6,000 người đưa ra kết quả cho thấy cái bụng phệ rất hại cho động mạch chính dẫn máu về tim, và máu lên đầu. Vì thế cho nên chúng ta nên cố gắng duy trì vòng bụng dưới 35 inches cho các bà, và dưới 40 inches cho các ông.
Chỉ có một bộ phận nên gìn giữ cho to lớn. Đó chính là não bộ của bạn..

Nguyễn Minh Tâm dịch theo S.F Examiner